Cork Irish

January 26, 2010

deirim

Filed under: — admin @ 7:12 pm

Deirim is an irregular verb. Its verbal noun is /rɑ:/. The verbal adjective is ráite /rɑ:tʹi/.

Audio files were read by Eoiní Mhaidhc Ó Súilleabháin, native speaker in the Cork Gaeltacht, August 10th-11th 2010.

Habitual present tense

affirmative form negative form
I deirim Audio dʹerʹimʹ ní deirimAudio nʹi: dʹerʹimʹ
you s. deireann tú dʹerʹən tu: ní deireann tú nʹi: dʹerʹən tu:
he deireann sé dʹerʹən sʹe: ní deireann sé nʹi: dʹerʹən sʹe:
we deirimíd dʹerʹimʹi:dʹ ní deirimíd nʹi: dʹerʹimʹi:dʹ
you pl. deireann sibh dʹerʹən sʹivʹ ní deireann sibh nʹi: dʹerʹən sʹivʹ
they deirid siad dʹerʹidʹ sʹiəd ní deirid siad nʹi: dʹerʹidʹ sʹiəd
one deirthear dʹerʹhər ní deirthear nʹi: dʹerʹhər

Note: this historically correct forms are adeirim and ní abraim, explaining the lack of lenition; the dependent form is rarely seen and was almost never used by Peadar Ua Laoghaire in the negative. However, he did use ná h-abrann tú? in the negative interrogative in his translation of St. Matthew’s Gospel. A historical 2nd person singular is used by Peadar Ua Laoghaire in the phrase cad deirir? The autonomous form can be /dʹerʹhər/ or /dʹerʹtər/.

Simple past tense

affirmative form negative form
I duart Audio duərt ní duart Audio nʹi: duərt
you s. dúraís du:’ri:sʹ ní dúraís nʹi: du:’ri:sʹ
he duairt sé duərʹtʹ sʹe: ní duairt sé nʹi: duərʹtʹ sʹe:
we dúramair du:rəmirʹ ní dúramair nʹi: du:rəmirʹ
you pl. dúrabhair du:ru:rʹ ní dúrabhair nʹi: du:ru:rʹ
they dúradar du:rədər ní dúradar nʹi: du:rədər
one dúradh du:rəg ní dúradh nʹi: du:rəg

Note: historically this verb was aduart.

Future tense

affirmative form negative form
I déarfad, déarfaidh mé Audio dʹiarhəd, dʹiarhi mʹe: ní déarfad, ní déarfaidh mé Audio nʹi: dʹiarhəd, nʹi: dʹiarhi mʹe:
you s. déarfair, déarfaidh tú dʹiarhirʹ, dʹiarhi tu: ní déarfair, ní déarfaidh tú nʹi: dʹiarhirʹ, nʹi: dʹiarhi tu:
he déarfaidh sé dʹiarhi sʹe: ní déarfaidh sé nʹi: dʹiarhi sʹe:
we déarfaimíd dʹiarhimʹi:dʹ ní déarfaimíd nʹi: dʹiarhimʹi:dʹ
you pl. déarfaidh sibh dʹiarhi sʹivʹ ní déarfaidh sibh nʹi: dʹiarhi sʹivʹ
they déarfaid siad dʹiarhidʹ sʹiəd ní déarfaid siad nʹi: dʹiarhidʹ sʹiəd
one déarfar dʹiarfər ní déarfar nʹi: dʹiarfər

Note: the historically correct forms here are adéarfad and ní abród; the dependent form is rarely seen and was not used by Peadar Ua Laoghaire.

Conditional tense

affirmative form negative form
I déarfainn Audio dʹiarhiŋʹ ní déarfainn Audio nʹi: dʹiarhiŋʹ
you s. déarfá dʹiarfɑ: ní déarfá nʹi: dʹiarfɑ:
he déarfadh sé dʹiarhəx sʹe: ní déarfadh sé nʹi: dʹiarhəx sʹe:
we déarfaimís dʹiarhimʹi:sʹ ní déarfaimís nʹi: dʹiarhimʹi:sʹ
you pl. déarfadh sibh dʹiarhəx sʹivʹ ní déarfadh sibh nʹi: dʹiarhəx sʹivʹ
they déarfaidís dʹiarhidʹi:sʹ ní déarfaidís nʹi: dʹiarhidʹi:sʹ
one déarfaí dʹiarfʹi: ní déarfaí nʹi: dʹiarfʹi:

Note: the historically correct forms here are adéarfainn and ní abróinn; the dependent form is rarely seen and was not used by Peadar Ua Laoghaire.

Habitual past or imperfect tense

affirmative form negative form
I deirinn Audio dʹerʹiŋʹ ní deirinn Audio nʹi: dʹerʹiŋʹ
you s. deirtheá dʹerʹtɑ: ní deirtheá nʹi: dʹerʹtɑ:sec
he deireadh sé dʹerʹəx sʹe: ní deireadh sé nʹi: dʹerʹəx sʹe:
we deirimís dʹerʹimʹi:sʹ ní deirimís nʹi: dʹerʹimʹi:sʹ
you pl. deireadh sibh dʹerʹəx sʹivʹ ní deireadh sibh nʹi: dʹerʹəx sʹivʹ
they deiridís dʹerʹidʹi:sʹ ní deiridís nʹi: dʹerʹidʹi:sʹ
one deirtí dʹerʹtʹi: ní deirtí nʹi: dʹerʹtʹi:

Note: the historically correct forms are adeirinn and ní abrainn; the dependent form is rarely seen and was not used by Peadar Ua Laoghaire.

Imperative mood

affirmative form negative form
I abraim Audio ɑbrimʹ ná habraim Audio nɑ: hɑbrimʹ
you s. abair ɑbirʹ ná habair nɑ: hɑbirʹ
he abradh sé ɑbrəx sʹe: ná habradh sé nɑ: hɑbrəx sʹe:
we abraimís ɑbrimʹi:sʹ ná habraimís nɑ: hɑbrimʹi:sʹ
you pl. abraidh ɑbrigʹ ná habraidh nɑ: hɑbrigʹ
they abraidís ɑbridʹi:sʹ ná habraidís nɑ: hɑbridʹi:sʹ
one abarthar ɑbərhər ná habarthar nɑ: hɑbərhər

Note: I have attested only abair and abraidh in the writings of Peadar Ua Laoghaire, although the abr- forms are part of the official Standardized Irish and so should still be available in Cork. The autonomous form can be /ɑbərhər/ or /ɑbərtər/.

Present subjunctive

affirmative form negative form
I go n-abrad Audio gə nɑbrəd nár abrad Audio nɑ:r ɑbrəd
you s. go n-abrair gə nɑbrirʹ nár abrair nɑ:r ɑbrirʹ
he go n-abraidh sé gə nɑbri sʹe: nár abraidh sé nɑ:r ɑbri sʹe:
we go n-abraimíd gə nɑbrimʹi:dʹ nár abraimíd nɑ:r ɑbrimʹi:dʹ
you pl. go n-abraidh sibh gə nɑbri sʹivʹ nár abraidh sibh nɑ:r ɑbri sʹivʹ
they go n-abraid siad gə nɑbridʹ sʹiəd nár abraid siad nɑ:r ɑbridʹ sʹiəd
one go n-abarthar gə nɑbərhər nár habarthar nɑ:r hɑbərhər

Note: forms in deir- have been adopted in the official Standardized Irish, but I found one example of nó go n-abraidh sibh in Peadar Ua Laoghaire. The present subjunctive is often replaced by the future tense. The autonomous form can be /gə nɑbərhər/ or /gə nɑbərtər/.

Imperfect subjunctive

affirmative form negative form
I dá n-abrainn Audio dɑ: nɑbriŋʹ mara n-abrainn Audio mɑrə nɑbriŋʹ
you s. dá n-abarthá dɑ: nɑbərhɑ: mara n-abarthá mɑrə nɑbərhɑ:
he dá n-abradh sé dɑ: nɑbrəx sʹe: mara n-abradh sé mɑrə nɑbrəx sʹe:
we dá n-abraimís dɑ: nɑbrimʹi:sʹ mara n-abraimís mɑrə nɑbrimʹi:sʹ
you pl. dá n-abradh sibh dɑ: nɑbrəx sʹivʹ mara n-abradh sibh mɑrə nɑbrəx sʹivʹ
they dá n-abraidís dɑ: nɑbridʹi:sʹ mara n-abraidís mɑrə nɑbridʹi:sʹ
one dá n-abairtí dɑ: nɑbirʹtʹi: mara n-abairtí mɑrə nɑbirʹtʹi:

Note: the historically correct forms are shown, as they are attested in Peadar Ua Laoghaire, but dá n-abrainn is probably rivalled by dá ndeirinn. The past subjunctive is often replaced by the conditional tense. The second person singular can be pronounced /dɑ: nɑbərhɑ:/ or /dɑ: nɑbertɑ:/.

No Comments »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URL

Leave a comment

Powered by WordPress