Cork Irish

December 11, 2009

ceannaím

Filed under: — admin @ 9:25 pm

Ceannaím is an example of a second-conjugation verb with a medial -gh- throughout in the old spelling that has been retained only in the imperative and the preterite singular in Standardized Irish.  Its verbal noun is ceannach /kʹə’nɑx/. The verbal adjective is ceannaithe /kʹanihi/.

Audio files were read by Eoiní Mhaidhc Ó Súilleabháin, native speaker in the Cork Gaeltacht, August 10th-11th 2010.

Habitual present tense

  affirmative form     negative form  
I ceannaím Audio kʹa’ni:mʹ   ní cheannaím Audio nʹi: xʹa’ni:mʹ
you s. ceannaíonn tú kʹa’ni:n tu:   ní cheannaíonn tú nʹi: xʹa’ni:n tu:
he ceannaíonn sé kʹa’ni:n sʹe:   ní cheannaíonn sé nʹi: xʹa’ni:n sʹe:
we ceannaímíd kʹa’ni:mʹi:dʹ   ní cheannaímíd nʹi: xʹa’ni:mʹi:dʹ
you pl. ceannaíonn sibh kʹa’ni:n sʹivʹ   ní cheannaíonn sibh nʹi: xʹa’ni:n sʹivʹ
they ceannaíd siad kʹa’ni:dʹ sʹiəd   ní cheannaíd siad nʹi: xʹa’ni:dʹ sʹiəd
one ceannaíthear kʹa’ni:tər   ní ceannaíthear nʹi: kʹa’ni:tər

Note: in traditional Cork Irish, the autonomous form will be found unlenited after ní and after the relative particle, although current usage varies. The autonomous can also be pronounced /kʹa’ni:hər/.
Simple past tense

  affirmative form     negative form  
I do cheannaíos Audio də xʹa’ni:s   níor cheannaíos Audio nʹi:r xʹa’ni:s
you s. do cheannaís də xʹa’ni:sʹ   níor cheannaís nʹi:r xʹa’ni:sʹ
he do cheannaigh sé də xʹani sʹe:   níor cheannaigh sé nʹi:r xʹani sʹe:
we do cheannaíomair də xʹa’ni:mirʹ   níor cheannaíomair nʹi:r xʹa’ni:mirʹ
you pl. do cheannaíobhair də xʹa’ni:u:rʹ   níor cheannaíobhair nʹi:r xʹa’ni:u:rʹ
they do cheannaíodar də xʹa’ni:dər   níor cheannaíodar nʹi:r xʹa’ni:dər
one do ceannaíodh də kʹa’ni:g   níor ceannaíodh nʹi:r kʹa’ni:g

Note: the past-tense autonomous form is not lenited after do or níor or after the direct relative particle.
Future tense

  affirmative form     negative form  
I ceannód, ceannóidh mé Audio kʹa’no:d, kʹa’no: mʹe:   ní cheannód, ní cheannóidh mé Audio nʹi: xʹa’no:d, nʹi: xʹa’no: mʹe:
you s. ceannóir, ceannóidh tú kʹa’no:rʹ, kʹa’no: tu:   ní cheannóir, ní cheannóidh tú nʹi: xʹa’no:rʹ, nʹi: xʹa’no: tu:
he ceannóidh sé kʹa’no: sʹe:   ní cheannóidh sé nʹi: xʹa’no: sʹe:
we ceannóimíd kʹa’no:mʹi:dʹ   ní cheannóimíd nʹi: xʹa’no:mʹi:dʹ
you pl. ceannóidh sibh kʹa’no: sʹivʹ   ní cheannóidh sibh nʹi: xʹa’no: sʹivʹ
they ceannóid siad kʹa’no:dʹ sʹiəd   ní cheannóid siad nʹi: xʹa’no:dʹ sʹiəd
one ceannófar kʹa’no:fər   ní ceannófar nʹi: kʹa’no:fər

Note: in traditional Cork Irish, the autonomous form will be found unlenited after ní and after the relative particle, although current usage varies.
Conditional tense

  affirmative form     negative form  
I do cheannóinn Audio də xʹa’no:ŋʹ   ní cheannóinn Audio nʹi: xʹa’no:ŋʹ
you s. do cheannófá də xʹa’no:fɑ:   ní cheannófá nʹi: xʹa’no:fɑ:
he do cheannódh sé də xʹa’no:x sʹe:   ní cheannódh sé nʹi: xʹa’no:x sʹe:
we do cheannóimís də xʹa’no:mʹi:sʹ   ní cheannóimís nʹi: xʹa’no:mʹi:sʹ
you pl. do cheannódh sibh də xʹa’no:x sʹivʹ   ní cheannódh sibh nʹi: xʹa’no:x sʹivʹ
they do cheannóidís də xʹa’no:dʹi:sʹ   ní cheannóidís nʹi: xʹa’no:dʹi:sʹ
one do ceannófaí də kʹa’no:fʹi:   ní ceannófaí nʹi: kʹa’no:fʹi:

Note: in traditional Cork Irish, the autonomous form will be found unlenited after do and ní and after the relative particle, although current usage varies.
Habitual past or imperfect tense

 

  affirmative form     negative form  
I do cheannaínn Audio də xʹa’ni:ŋʹ   ní cheannaínn Audio nʹi: xʹa’ni:ŋʹ
you s. do cheannaítheá də xʹa’ni:hɑ:   ní cheannaítheá nʹi: xʹa’ni:hɑ:
he do cheannaíodh sé də xʹa’ni:x sʹe:   ní cheannaíodh sé nʹi: xʹa’ni:x sʹe:
we do cheannaímís də xʹa’ni:mʹi:sʹ   ní cheannaímís nʹi: xʹa’ni:mʹi:sʹ
you pl. do cheannaíodh sibh də xʹa’ni:x sʹivʹ   ní cheannaíodh sibh nʹi: xʹa’ni:x sʹivʹ
they do cheannaídís də xʹa’ni:dʹi:sʹ   ní cheannaídís nʹi: xʹa’ni:dʹi:sʹ
one do ceannaítí də kʹa’ni:tʹi:   ní ceannaítí nʹi: kʹa’ni:tʹi:

Note: in traditional Cork Irish, the autonomous form will be found unlenited after do and ní and after the relative particle, although current usage varies. The second person singular can also be pronounced /də xʹa’ni:tɑ:/.

Imperative mood

  affirmative form     negative form  
I ceannaím Audio kʹa’ni:mʹ   ná ceannaím Audio nɑ: kʹa’ni:mʹ
you s. ceannaigh kʹanigʹ   ná ceannaigh nɑ: kʹanigʹ
he ceannaíodh sé kʹa’ni:x sʹe:   ná ceannaíodh sé nɑ: kʹa’ni:x sʹe:
we ceannaímís kʹa’ni:mʹi:sʹ   ná ceannaímís nɑ: kʹa’ni:mʹi:sʹ
you pl. ceannaídh kʹa’ni:gʹ   ná ceannaídh nɑ: kʹa’ni:gʹ
they ceannaídís kʹa’ni:dʹi:sʹ   ná ceannaídís nɑ: kʹa’ni:dʹi:sʹ
one ceannaíthear kʹa’ni:tər   ná ceannaíthear nɑ: kʹa’ni:tər

The autonomous can be pronounced /kʹa’ni:hər/.

Present subjunctive

  affirmative form     negative form  
I go gceannaíod Audio gə gʹa’ni:d   nár cheannaíod Audio nɑ:r xʹa’ni:d
you s. go gceannaír gə gʹa’ni:rʹ   nár cheannaír nɑ:r xʹa’ni:rʹ
he go gceannaídh sé gə gʹa’ni: sʹe:   nár cheannaídh sé nɑ:r xʹa’ni: sʹe:
we go gceannaímíd gə gʹa’ni:mʹi:dʹ   nár cheannaímíd nɑ:r xʹa’ni:mʹi:dʹ
you pl. go gceannaídh sibh gə gʹa’ni: sʹivʹ   nár cheannaídh sibh nɑ:r xʹa’ni: sʹivʹ
they go gceannaíd siad gə gʹa’ni:dʹ sʹiəd   nár cheannaíd siad nɑ:r xʹa’ni:dʹ sʹiəd
one go gceannaíthear gə gʹa’ni:tər   nár ceannaíthear nɑ:r kʹa’ni:tər

Note: in traditional Cork Irish, the autonomous form will be found unlenited after nár, although current usage varies. The present subjunctive is often replaced by the future tense. The autonomous can be pronounced /kʹa’ni:hər/.

Imperfect subjunctive

  affirmative form     negative form  
I dá gceannaínn Audio dɑ: gʹa’ni:ŋʹ   mara gceannaínn Audio mɑrə gʹa’ni:ŋʹ
you s. dá gceannaítheá dɑ: gʹa’ni:hɑ:   mara gceannaítheá mɑrə gʹa’ni:hɑ:
he dá gceannaíodh sé dɑ: gʹa’ni:x sʹe:   mara gceannaíodh sé mɑrə gʹa’ni:x sʹe:
we dá gceannaímís dɑ: gʹa’ni:mʹi:sʹ   mara gceannaímís mɑrə gʹa’ni:mʹi:sʹ
you pl. dá gceannaíodh sibh dɑ: gʹa’ni:x sʹivʹ   mara gceannaíodh sibh mɑrə gʹa’ni:x sʹivʹ
they dá gceannaídís dɑ: gʹa’ni:dʹi:sʹ   mara gceannaídís mɑrə gʹa’ni:dʹi:sʹ
one dá gceannaítí dɑ: gʹa’ni:tʹi:   mara gceannaítí mɑrə gʹa’ni:tʹi:

Note: the past subjunctive is often replaced by the conditional tense. The second person singular can also be pronounced /dɑ: gʹa’ni:tɑ:/.

No Comments »

No comments yet.

RSS feed for comments on this post. TrackBack URL

Leave a comment

Powered by WordPress